روزشمار خیزش زنان ایران در زمستان ۵۷- ۱۵ اسفند- ۶ مارس ۱۹۷۹

سه شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۵۷- ۶ مارس ۱۹۷۹

– انتشار متن سخنرانی ۱۳ اسفند آیت‌الله خمینی

متن سخنرانی ۱۳ اسفند آیت‌الله خمینی در روزنامه‌های تهران چاپ شد. او در سخنرانی‌اش در برابر هزاران بانوی قمی گفت: «قرآن کریم، انسان‌ساز است و زنان نیز انسان‌ساز. اگر زنان شجاع و انسان‌ساز، از ملت‌ها گرفته شوند، ملت‌ها به شکست و انحطاط کشیده می‌شوند. قوانین اسلام، همه به صلاح زن و مرد است. زن باید در مقدرات اساسی مملکت دخالت کند. شما همان‌گونه که در نهضت‌ها نقش اساسی داشته‌اید و سهیم بوده‌اید اکنون هم باز باید در پیروزی سهیم باشید و فراموش نکنید که هر موقع که اقتضا کند، نهضت کنید، قيام كنید، مملکت از خود شماست. انشاالله. شما باید مملکت را بسازید. زنان در صدر اسلام با مردان در جنگ‌ها هم شرکت می‌کردند. ما می‌بینیم و دیدیم که زنان، هم‌دوش مردان، بلکه جلوتر از آنان در صف قتال ایستادند. خود و بچه‌های خود و جوانان خودشان را از دست داده‌اند و باز هم مقاومت کردند. ما می‌خواهیم زن به مقام والای انسانیت برسد. زن باید در سرنوشت خودش دخالت داشته باشد. دوره اختناق می‌خواست زنان جنگجوی ما را ننگجو بار آورد؛ ولی خدا نخواست. این‌ها می‌خواستند با زن مثل یک شیی، مثل یک چیز، مثل یک متاع رفتار کنند. ولی اسلام، زن را مثل مرد در همه‌ی شئون همان‌طوری که مرد در همه شئون دخالت دارد… ایران با دست مرد تنها درست نمی‌شود. مرد و زن باید با هم این خرابه را بسازند. و اما مسئله‌ای که باید توجه داشته باشید این است که زمانی که می‌خواهند ازدواج کنند، از همان اول می‌توانند اختياراتی برای خودشان قرار دهند که نه مخالف شرع باشد و نه مخالف حیثیت خودشان. مثلا می‌توانند از اول شرط کنند که اگر چنانچه مرد فساد اخلاقی داشت و یا اگر بدرفتاری با زن کرد، زن وکیل باشد در طلاق. اسلام برای زنان، حق قرار داده است. این حق را برای زن قرار داده است. اسلام اگر محدودیتی برای زنان و مردان، قائل شده است، همه به صلاح خودشان بوده است. اسلام همان‌گونه که حق طلاق را برای مرد قرار داده است، این حق را برای زن قرار داده است که در وقت ازدواج شرط کنند که اگر با من چه کردی و چه کردی من وکیل باشم در طلاق و اگر این شرط را کرد مرد دیگر نمی‌تواند او را معذول کند. اگر مرد با زنی بد رفتاری کرد در اسلام او را منع کند و اگر گوش نکرد او را حد می‌زند و اگر گوش نکرد مجتهد زن را طلاق می‌دهد…» کیهان، ۱۵ اسفند ۱۳۵۷

انتقاد آیت‌الله خمینی از دولت مهندس بازرگان

«آیت‌الله خمینی ساعت ۱۱ صبح در اجتماع علما و طلاب حضور یافت و سخنرانی کرد. وی در این سخنرانی از دولت موقت مهندس مهدی بازرگان شدیدا انتقاد کرد و گفت: شنیده‌ام وزارتخانه‌ها همان‌طور است که در زمان طاغوت بود… وزارتخانه‌های فعلی غير اسلامی است، در حالی که کاخ‌های تزئینات ویژه وجود دارد. گروه‌هایی از مردم کشور ما در فقر به سر می‌برند… الان وزارتخانه‌ها… این را می‌گویم که به دولت برسد آن‌طوری که برای من نقل می‌کنند باز همان صورت زمان طاغوت را دارد. در وزارتخانه اسلامی نباید معصیت بشود. در وزارتخانه اسلامی نباید زن‌های لخت بیایند. زن‌ها بروند، اما با حجاب باشند، مانعی ندارد بروند کار بکنند ليكن با حجاب شرعی باشد. در حفظ جهات شرعی باشد… دولتی که می‌گوید دولت اسلامی هستم، نباید تحت تأثير وقع بشود و هر طور که سابق بوده، همان‌طوری که در زمان محمد رضا خان بوده است، حالا هم همان‌طور باشد… ضعيفيد آقا! تا ضعیفید زیر بار اقويا هستید… » کیهان ۱۶ اسفند ۱۳۵۷

– نورالدین غروی: گوگوش‌ها، مهستی‌ها و هایده‌ها در رادیو تلویزیون جایی ندارند

نورالدین غروی، مدیر اخبار و برنامه‌های رادیو و تلویزیون انقلاب اسلامی در گفت و شنودی با خبرنگار اطلاعات درباره‌ی چگونگی پخش موسیقی و شرکت هنرمندان در برنامه‌های تلویزیونی گفت: «در بدو امر سوابق اخلاقی و میزان وابستگی این هنرمندان با رژیم سابق در مد نظر خواهد بود… گوگوش‌ها، مهستی‌ها و هایده‌ها… در رادیو تلویزیون جایی ندارند… اما خوانندگانی چون شجریان و پریسا… در رادیو تلویزیون برنامه خواهند داشت… هدف این است که از موسیقی اصیل ایرانی به مفهوم واقعی استفاده شود…» اطلاعات ۱۵ اسفند ۱۳۵۷

۔ علی اکبر سلیمی: مدارس مختلط تهران منحل می‌شود

«علی اکبر سلیمی مدیر کل جدید آموزش و پرورش تهران اعلام کرد: کلیه مدارس مختلط تهران از اول سال تحصیلی آینده منحل خواهد شد…» اطلاعات ۱۵ اسفند ۱۳۵۷

وزیر کشور: وزارتخانه‌ی امر به معروف و نهی از منکر

احمد صدر حاج‌سید‌جوادی وزیر کشور، در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری پارس درباره وزارت امر به معروف و نهی از منکر گفت: «اگر امر به معروف و نهی از منکر ابتدا به طور واقعی انجام می‌گرفت، سرنوشت ملت و کشور و دین اسلام ما به این روز در نمی‌آمد. وظیفه‌ی این وزارتخانه آن است که افراد نامطلع و یا کسانی که آگاهی کامل از دین اسلام و روابط اجتماعی آن ندارند راهنمایی کند و معتقدات مذهبی مردم را افزایش دهد… این وزارتخانه هرگز در اجرای وظایف خود متوسل به زور و فشار نخواهد شد.» آیندگان ۱۵ اسفند ۱۳۵۷

صادق قطب‌زاده: جا نمی‌زنم.

صادق قطب‌زاده سرپرست صدا و سیمای انقلاب در تلویزیون آموزشی گفت… «من اعلام کردم که احزاب دست چپی بیایند و خودشان را معرفی کنند. هر کدام چهار دقیقه بیشتر بشود من جلویش را می گیرم… این ها]ی[ و هو و جنجال است که من جا بزنم. اما به مقدسات عالم جا نمی‌زنم و هر روز بدتر می‌کنم.» کیهان ۱۹ اسفند ۱۳۵۷

برگذاری مراسم روز جهانی زن در دانشگاه صنعتی

«… اجتماعی در سالن ورزش دانشگاه صنعتی تهران از طرف دانشجویان دموکرات و با همکاری گروهی دیگر از زنان در روز سه شنبه ۱۵ اسفند برگزار شد…» آیندگان ۱۷ اسفند ۱۳۵۷

از کتاب خیزش زنان ایران در اسفند 57 

به کوشش مهناز متین و ناصر مهاجر